Viski severler için kısaca İrlanda viskisi ve viskileri hakkında bir yazı yazmak istedik. Dublin gezimiz esnasında, iki adet damıtım evi (Jameson Distillery ve Teeling Whiskey Distillery) gezme fırsatı bulduk.

Bunun yanında bu kültüre daha iyi tanıklık etmek adına Dingle Whiskey Bar’a uğradık ve geri kalan Irlanda Viskilerini burada deneme fırsatı bulduk. Tabii ki Dublin’de sadece damıtım evi gezmedik, dilersen Dublin’de gezilecek yerler top 10 listemize, dilersen Dublin’de ne yenir listemize göz atabilirsin.

What Whiskey will not cure, there is no cure for. Irish Proverb

Irlanda viskisine geçmeden önce kısaca viski ve Irlanda viski kültürü hakkında bilgi vermek istiyoruz. Böylece tadım evlerini daha bilinçli ve bilgili gezebilirsiniz.

Viskiyi ilk kim buldu?

İskoçlar ile İrlanda arasında ki viski rekabetini bilmeyen yoktur. Bu hikaye hatta viskiyi ilk kim bulduya kadar dayanmaktadır. Bilinen ve viski hakkında bulunan ilk yazı İskoç bir rahip tarafından 1494‘te kaleme alınmıştır. Buna rağmen 11. yy ve 13. yy arasında İrlanda ve İskoçya bölgelerinde viski kullanıldığı düşünülmektedir. Kayıtlar göstermektedir ki ilk viskiyi büyük olasılıkla İrlandalılar bulmuştur. Viski hakkında sıkça sorulan sorular için tık tık.

Teeling viski tadım dublin irlanda eski şişeler
Eski irlanda viski şişeleri

Viski kelimesinin anlamı?

Viski sözcüğü kelt kavimlerinden gelen ve “hayat suyu” anlamını taşıyan uisce beatha/uisge beatha sözcüklerinde türemiştir.

Hayat suyu denmesinin en önemli sebepi aynı dönemde su ile bulaşan bulaşıcı hastalıklardır. Alkol oranı yüksek olan viski gibi içecekler sayesinde bulaşıcı hastalık bulaşma oranı azalış göstermiştir. Damıtım aktiviteleri tarihe bakıldığında kelt topluluklar tarafından yapıldığı gelenek olarak gözlemlenmiştir.

Teeling viskileri teeling viski tadım turu
Teeling viski tadım turu

Irlanda viskileri

Dünya viskileri arasında mevcut pazar payı %5‘tir. Her yıl yaklaşık olarak 700.000 kişi Irlanda’yı viski tadımı için ziyaret ediyor. Irlanda’da viski üretimi tarihi 1400‘lü yıllara dayanıyor.

Irlanda viskilerinin etiketlerinde diğer ülkelerin ürettiği viskilerden farklı olarak Whiskey şeklinde yazmaktadır.

Irlanda’da 18. yy da 1228 adet damıtım evi varken, 1972 yılında 2 adete düşmüştür. Amerika’da yaşanan içki yasağı, İrlanda İç Savaşı, İrlanda bağımsızlık mücadelesi, İngilizlerin uyguladığı ağır yaptırımlar, büyük kıtlık ve İskoç harmanlarının yükselişi bu düşüsün belli başlı en önemli nedenlerini oluşturuyor.

İrlanda viskisi fıçıları
Meşe fıçıları

İrlanda Viskisi ile Scotch arasındaki temel tadım farkları nelerdir?

Irlanda viskisi 3 kere distile edilmektedir. İmbikten Scotch’lara göre iki kere yerine, üç kere geçirilir.

Ayrıca meşhur is kokusu Irlanda viskilerinin çoğunda bulunmamaktadır. Çünkü, Irlanda viskileri Scotch viskilerde olduğu gibi turba ateşinde değil, kömür ateşinde yapılır.

Viski nasıl tadılmalıdır?

Viski seviyorsanız ve tadına vararak içmek isterseniz, bizim önerimiz sırasıyla burun, tat ve bitiş olarak ilerlemeniz yönündedir. Öncelikle burnunuzla aldığınız kokuları yorumlamanız beklenir. Viskiler genellikle karamel, kimyevi ve meyvemsi koku notaları taşımaktadırlar. İlk yudumlarınızı alırken, ağzınızın içerisinde 5 saniye bekletmeniz ve ardında içmeniz önerilmektedir.

Neden Irlanda Viskisi?

Özellikle viskiye yeni başlayan ve viski içmeyi seven kadınlara Irlanda viskisi ile başlamayı öneriyoruz. İçimi daha yumuşak ve meyvelidir. Bunun şeri fıçılarının yaygın kullanımı sayesinde, bitişte damakta meyvemsi bir tat bırakmaktadır.

Irlanda viskileri pazar da değerini korumaktadır, özellikle Irlanda viskilerinin geçmişi ve tarihi, bunun yanında neredeyse 20. yy da yok olmaya yüz tutmasıyla nedeniyle ayakta kalan Irlanda viskileri piyasada oldukça değerlidir.

Teeling Viski Damıtım Evi Turu

2015 senesinde küllerinden tekrar doğan Teeling’in tarihi daha geçmişe dayanıyor. 1782‘te Walter Teeling tarafından Dublin’in Liberties Bölgesinde kurulan damıtım evi o dönemin Golden Triangle‘ı içerisinde yer alıyor. 1923’te kapatılan damıtım evi imbikten doğan anka kuşu logosuyla birlikte 2015 senesinde Teeling kardeşler tarafından tekrar kapılarını açıyor. İrlanda viskilerinin yeniden doğan genç yüzü Teeling Viskileri.

Tur ilk olarak sizin eski viski şişelerini ve İrlanda viski tarihine tanıklık edebileceğiniz bir oda da başlıyor.

Ardından sizi bulan tur rehberinizle birlikte bir sonraki odaya geçiyor ve burada Teeling Viski tarihiyle ilgili kısa bir video izliyorsunuz. Sonraysa çok sevdiğimiz bölmeye geçiyorsunuz, yani viskilerin gerçekten viski imbiklerinde üretildiği yere! Teeling Viski Damıtım Evi, Dublin sınırları içerisinde aktif şekilde viski üreten ender yerlerden bir tanesi.

Teeling damıtım evinde yer alan 3 imbiğin adı sırasıyla Alison, Natalie ve Rebecca. Yani Jack Teeling’in kızlarının adını taşıyor. Ayrıca bu soğan şeklinde ki imbikler Italya Siena’da üretilmiş ve buraya zahmetli bir yolculuk sonunda getirilmiş.

Teeling Viski Damıtım Evi 125 sene içerisinde Dublin’de açılan ilk damıtım evi olma özelliğini taşıyor. Büyük Dublin yangını zamanında viskiyle büyüyen yangın nedeniyle damıtım evleri zaman içerisinde şehir dışına taşınmış.

Son olarak ise viski tadımına geçiyoruz. Açıkcası bu tadım organizasyonunu biraz yetersiz bulduk. Özellikle farklı tur paketlerini alanlarlar ile aynı masada bulunduğumuz için biraz karışıklık yaşanabiliniyor.

Tur yaklaşık olarak 1 saat sürüyor.

Alabileceğiniz 3 adet tur seçeneği mevcut:

  1. Teeling Tasting: Viski turu + Small Batch Teeling Viski ve Viski kokteyliyle bitiş. 15 Euro
  2. Teeling Trinity Tasting: Viski turu + Small Batch, Single Graint ve single Malt ile bitiş. 20 Euro
  3. Teeling Single Malt: Viski turu + Single Malt, Revival Single Malt ve 21 yaşında Single Malt ile bitiş. 30 Euro

Tüm turlar esasında aynı etaplardan geçiyor. Tek farkı en son Teeling viskilerini tadarken ortaya çıkıyor. Bizim önerimiz, bizim aldığımız gibi mutlaka Teeling Single Malt deneyimini alarak ilerlemeniz. Açıkcası burada deneme bulduğumuz viskilerin şişeleri normalde oldukça pahalı ve hayatınız boyunca bir daha tadamayacağınız viskiler. Diğer seçeneklere verilen viski tadım örnekleriyse bize biraz basit geldi.

Çıkarken uğrayabileceğiniz ufak bir mağaza bulunuyor. Buradan dilerseniz güzel bir tadım bardağı veya Teeling Viskilerini satın alabilirsiniz.

Jameson Damıtım Evi Turu

İrlanda viskilerinin belki de en ünlüsü Jameson diyebiliriz. Jameson Damıtım evinin bahçesine adımını attığınızda güzel mi güzel eski bir bakır imbik sizi karşılıyor. Teeling Damıt Evi ile karşılaştırdığınızda buranın daha uzun ve geniş bir tarihi olduğunu girdiğiniz an hissedebiliyorsunuz.

Jameson Damıtım Evi için damıtım evinden çok viski müzesi diyebiliriz. Çünkü artık bu alan içerisinde viski üretilmiyor. Bunun yanında eski şişeler, JJ’s barı ve renklerle dekor oldukça etkileyici.

Jameson damıtım evi içerisinde oldukça farklı tur seçenekleri mevcut:

  1. Distillery Tour: 40 dakika boyunca eski damıtım evini geziyorsunuz. 20 Euro olmakla birlikte viski tadımı ve ayrıca JJ’s Bar’da viski içebiliyorsunuz
  2. Whiskey Tasting Experience: Bizim tercihimiz bu tur oldu. 40 dakika sürüyor ve 4 Premium İrlanda viskisini tadabiliyorsunuz. Fiyatı 30 euro. Derin viski uzmanı Jameson Ambassador’u tarafından yönetiliyor.
  3. Whiskey Blending Class: Viski Master’ı tarafından harmanlanan viskileri tatma fırsatı buluyorsunuz. Fiyatı 60 euro.
  4. Whiskey Coctail Making Class: Fiyatı 50 Euro. 60 dakika içerisinde yetenekli Jameson barterdar’ı tarafından viski kokteyli yapmayı öğreniyorsunuz.
  5. Cask Draw Experience: 20 Euro. Jameson Brand Ambassador tarafından yönetiliyor ve Cask Draw viskisi içme fırsatı yakalıyorsunuz.

Bizim tercihimiz Whiskey Tasting Experience’ı oldu. Bu deneyim için buluştuğumuz Jameson Ambassodor’u ile John Jameson’ın ofisine geçtik. Burada yerimizi aldıktan sonra önümüzde duran 4 farklı Premium İrlanda Viskisini tatma deneyimine başladık. Özellikle viski uzmanımızın anlatımları ve bilgisi sayesinde İrlanda viskisi hakkında oldukça fazla bilgi sahibi olduk.

Turun sonuna doğru viski uzmanı katılımcıları John Jameson’un masasında fotoğraf çekilebilmeleri adına 5 dakikalığına serbest bırakıyor. 40 dakika konusunda oldukça hassaslar o nedenle viskilerinizi tadım esnasında bitirmenizi öneriyoruz. Çıkışta yer alan Store’da fiyatlar biraz yüksek o nedenle alışverişinizi Duty Free’de yapabilirsiniz.

Teeling Damıtım Evi ile Jameson Damıtım Evi Arasında Tercih Yapmam Gerekiyor

Bu tamamen size kalmış bir karar. Eğer İrlanda viskisinin nasıl üretildiğini görmek ve yaşamak isterseniz bizim önerimiz Teeling Damıtım Evi olur. Eğer daha tarihi ve uzmanlara viski tadım odaklı bir tur yapmak isteseniz Jameson Damıtım Evini tercih etmenizi öneririz.

Irlanda Viskisini Nereden Almalıyım?

Dublin Havalimanında yer alan Duty Free’de açıkcası oldukça fazla çeşit mevcut. Orada yer alan viski uzmanıyla konuştuğumuzda dilediğimiz kadar viskiyi Istanbul’a sokabileceğimizden bahsetmişti. Yani yanınıza içi boş uçağa sokacağınız bir valiz alıp 4-5 adet viskiyi Istanbul’a rahatlıkla götürebilirsiniz. Biz de şehir içerisinden Irlanda viskilerimizi almak yerine Duty-Free’den aldık. Ayrıca bazı viskileri Duty Free’de deneyebiliyorsunuz, uzmanınıza sormaktan lütfen çekinmeyin. Dublin gezi rehberimize göz atmadan, turunuzu planlamayın.

viski tadım süreci
Viski fabrikalarını gezmek her zaman keyifli olmuştur

İrlanda viskisi yazımızı tamamladık. Arada viski içmeyi seviyorsanız ve daha fazla bilgi almak isterseniz veviski’yi ziyaret etmenizi öneririz. Kendisi sayesinde Viski bilgi darcağımızı oldukça geliştirdik.

SLAINTE MHAITH!

Şerefe, İyi sağlık! (Sılançı-Va)

Write A Comment